Có những ly cà phê chua như cam. Có ly mềm hơn, gợi táo hoặc nho. Có ly không gợi ra điều gì rõ ràng, chỉ để lại cảm giác chua kéo dài và khó chịu.
Người mới bắt đầu không cần gọi đúng tên acid. Cũng chưa cần phân tích ly bằng nhiều thuật ngữ. Chỉ cần tìm được vài từ quen thuộc để nhớ cảm giác vừa đi qua.
Bắt đầu bằng ba câu hỏi
Khi gặp vị chua trong ly, có thể bắt đầu từ ba điều rất đơn giản:
- Vị chua gợi đến điều gì quen thuộc? Cam, táo, nho, sữa chua hay chưa gợi được điều gì?
- Cảm giác đó dễ chịu hay khó chịu? Có độ ngọt đi cùng hay đứng tách riêng?
- Vị chua rút đi thế nào? Gọn và sạch, hay kéo dài cùng khô và chát?
Chỉ ba câu này đã đủ để phân biệt hai ly cà phê mà không cần biết ngôn ngữ chuyên môn.
Chua sáng
“Chua sáng” là cách gọi một vị chua rõ, có độ bật và làm ly trở nên tươi hơn.
Cảm giác này thường:
- gợi cam, quýt, bưởi hoặc trái cây tươi
- hiện ra khá rõ trong ngụm
- đi cùng hương hoặc độ ngọt
- rút đi gọn để phần còn lại tiếp tục xuất hiện
Chua sáng không có nghĩa là chua nhiều. Một vị chua có thể rất rõ nhưng vẫn dễ chịu vì không che mất phần còn lại của ly.
Chua dịu
“Chua dịu” là cách gọi một vị chua mềm hơn và ít sắc cạnh.
Cảm giác này thường:
- gợi táo, lê, nho hoặc trái cây mọng
- hòa vào độ ngọt và thân vị
- không bật thành một mũi chua riêng
- để lại cảm giác tròn và liền hơn
Chua dịu cũng chưa chắc đã ngon. Nếu ly đục, thiếu hương hoặc để lại hậu vị không sạch, vẫn cần quan sát thêm.
Liên tưởng để nhớ, không phải để kết luận
Cam, táo hay sữa chua là những điểm tựa quen thuộc. Chúng giúp giữ lại ký ức về một ly cà phê.
Gợi táo không có nghĩa đã xác định được malic acid. Gợi cam cũng không chứng minh citric acid là nguyên nhân. Hai người vẫn có thể dùng hai hình ảnh khác nhau để nói về một cảm giác gần nhau.
Ở giai đoạn đầu, điều quan trọng không phải gọi đúng tên hóa học. Điều quan trọng là mô tả đủ rõ để lần sau còn nhận ra.
Một cách tập từ những thức uống quen thuộc ( gọi ý nếu muốn tìm hiểu sâu)
Có thể thử ba mẫu dễ tìm:
- nước cam hoặc quýt pha loãng
- nước táo pha loãng
- sữa chua không đường pha loãng
Mỗi mẫu chỉ cần ghi lại:
- Gợi đến loại quả hay thức uống nào?
- Cảm giác sắc hay mềm?
- Kết thúc nhanh hay kéo dài?
Sau đó quay lại ly cà phê và dùng cùng cách quan sát.
Thay vì chỉ ghi:
Ly này chua.
Có thể ghi:
Chua sáng, gợi cam chín, có độ ngọt đi cùng và kết thúc gọn.
Hoặc:
Chua dịu, gợi táo, nhưng hậu vị hơi khô.
Khi muốn bước sâu hơn vào nghề
Với người uống cà phê để hiểu ly trước mặt, cách gọi tên ở trên đã đủ để bắt đầu.
Khi cảm quan trở thành một phần của nghề nghiệp, ngôn ngữ cần chính xác và có khả năng lặp lại hơn. Lúc đó mới cần học cách tách riêng:
- Vị: chua mạnh hay nhẹ.
- Hương: gợi cam, táo, hoa hay caramel.
- Cảm giác miệng: mọng, mượt, sắc, khô hay se.
- Diễn biến: xuất hiện lúc nào và rút đi ra sao.
Sự tách lớp này giúp người làm nghề trao đổi rõ hơn, so sánh giữa các lần pha và xây một thư viện cảm quan có thể dùng lại.
Đi sâu là một lựa chọn theo mục tiêu. Không phải điều kiện để bắt đầu thưởng thức một ly cà phê.