Ly cà phê hơi nhẹ. Anh/chị nghĩ: lần sau cho thêm một ít cà phê, chắc sẽ đậm hơn.
Đó là một hướng có thể thử. Nhưng thêm cà phê không chỉ làm thay đổi độ đậm; nó còn thay đổi lượng nước dành cho mỗi phần bột và cách nước đi qua dụng cụ pha. Vì vậy, sau khi thêm, mình vẫn cần nếm lại.
Thêm cà phê, nhưng có giữ nguyên nước không?
Giả sử anh/chị đang pha lọc bằng 15 g cà phê khô và 240 g nước. Tỉ lệ ấy được viết là 1:16, nghĩa là mỗi gam cà phê đi cùng 16 g nước dùng để pha.
Lần sau, dùng 16 g cà phê nhưng vẫn giữ 240 g nước. Tỉ lệ chuyển thành 1:15. Mình có nhiều cà phê hơn trong khi lượng nước không tăng.
Còn nếu tăng thành 30 g cà phê và 480 g nước, tỉ lệ vẫn là 1:16. Đây là tăng lượng pha để có nhiều đồ uống hơn, không phải chủ ý làm từng ngụm đậm hơn. Dù vậy, pha lượng lớn hơn vẫn cần kiểm tra lại dụng cụ và cách rót.
Các con số trên chỉ để minh họa. Chưa có tỉ lệ nào được chọn làm đáp án chung cho mọi loại cà phê.
Vì sao thêm cà phê có thể làm ly đậm hơn?
Khi pha, nước lấy một phần chất hòa tan từ bột cà phê. Quá trình đó gọi là chiết xuất. Những chất đã đi vào đồ uống, cùng với lượng nước trong ly, tạo nên nồng độ.
Thêm cà phê trong khi giữ nước thường là một cách tăng nồng độ, nhưng mức tăng không thể tính đơn giản theo số gam vừa thêm. Mình còn phải biết nước đã lấy được bao nhiêu chất. Nghiên cứu về lượng nước và cà phê trong cách pha ngâm cũng phân biệt rõ nồng độ đồ uống với mức chiết xuất.
Nói gần hơn: cho thêm nguyên liệu không bảo đảm nước sẽ lấy chất từ phần nguyên liệu ấy theo đúng cách cũ. Ly có thể đậm hơn mà hương vị vẫn chưa vừa ý.
Lớp bột cũng thay đổi
Trong cùng một phễu hoặc giỏ lọc, thêm cà phê thường làm lớp bột dày hơn. Với cách pha cho nước đi xuyên qua bột, điều ấy có thể làm dòng chảy thay đổi dù mình chưa chạm vào máy xay. Lượng cà phê, cỡ xay và dòng nước có liên hệ với nhau, như nghiên cứu kết hợp mô hình và thực nghiệm pha máy mô tả.
Vì vậy, thêm cà phê không phải thao tác chỉ tác động đến vị. Nếu dụng cụ vốn đã chứa nhiều bột, đừng cố thêm vượt sức chứa hoặc lượng dùng được nhà sản xuất hướng dẫn.
Một lần thử để biết có nên giữ thay đổi này
Với ví dụ pha lọc ban đầu, thử tăng từ 15 g lên 16 g, giữ 240 g nước, cùng hạt, cỡ xay, nhiệt độ và cách rót. Đây là bước thử nhỏ cho ví dụ này, không phải mức tăng bắt buộc.
Sau khi pha, hỏi hai điều: nước có chảy khác rõ không, và ngụm cà phê có vừa ý hơn không?
Nếu ly đầy đặn hơn mà vẫn dễ uống, mình có lý do để pha lại cách đó. Nếu ly chỉ đậm hơn nhưng chua gắt hoặc khô miệng hơn, thêm tiếp cà phê chưa chắc là hướng nên đi.
Điều đáng nhớ
Trước khi thêm cà phê, hãy xác định mình muốn nhiều đồ uống hơn hay muốn từng ngụm đậm hơn. Hai mục tiêu khác nhau. Tỉ lệ giúp mình ghi lại điều đã làm; nếm lại giúp mình quyết định có nên giữ nó.
COFFEE