Vì sao ly đậm hơn nhưng chưa chắc ngon hơn?

Có ly vừa nhấp đã thấy rất đậm. Nhưng uống thêm vài ngụm, anh/chị lại muốn dừng. Một ly khác nhẹ hơn, không gây ấn tượng mạnh lúc đầu, nhưng càng uống càng thấy dễ chịu.

Đậm nói về một đặc điểm của ly. Ngon nói về việc ly ấy có vừa với người uống hay không. Mình không cần chọn giữa “uống đậm mới đúng” và “uống nhẹ mới tinh tế”. Điều cần tìm là mức mình thật sự muốn uống.

Chữ “đậm” đang nói về điều gì?

Đôi khi mình nói đậm vì vị đắng rõ. Có lúc vì hương rang mạnh, hoặc vì ngụm cà phê cho cảm giác đầy trong miệng. Trong mục tỉ lệ và nồng độ này, điều cần tách riêng là lượng chất hòa tan có trong đồ uống.

Nồng độ cao nghĩa là cùng một khối lượng đồ uống có nhiều chất hòa tan hơn. Nó không cho biết những chất ấy có tạo ra hương vị mình thích không, cũng không phải thước đo trực tiếp của độ đắng.

Thử đổi câu “ly này đậm quá” thành “vị đắng này mạnh quá”, hoặc “hương vị đã dễ chịu nhưng tôi muốn uống nhẹ hơn”. Câu càng rõ, bước điều chỉnh càng bớt mơ hồ.

Tăng nồng độ không làm mọi cảm giác tốt lên

Nghiên cứu pha lọc ghi nhận vị đắng, cảm giác khô se và độ sánh tăng theo nồng độ trong phạm vi thử nghiệm. Nhưng các thuộc tính khác không cùng tăng theo một cách. Có thể đọc thêm trong nghiên cứu về nồng độ và cảm nhận cà phê.

Vì vậy, không nên xem ly đậm hơn là ly có “nhiều cái ngon” hơn. Nó có thể làm rõ cả điều mình thích lẫn điều mình chưa thích.

Nếu một ly đã đắng khó chịu, tăng thêm cà phê chưa chắc giúp cân bằng. Nếu ly đã đầy đặn nhưng uống hơi nặng, làm nó đậm hơn cũng chưa chắc đúng mục tiêu.

Thử một chút nước trước khi pha lại

Khuấy nhẹ ly cà phê đã tách khỏi bã cho đều rồi lấy ra hai phần, mỗi phần 40 g. Giữ nguyên một phần; phần còn lại thêm 4 g nước sạch dùng để pha, có nhiệt độ gần với đồ uống. Những lượng này chỉ để làm một phép so sánh nhỏ.

Nếm hai phần khi chúng có nhiệt độ gần nhau. Không cần tìm thật nhiều tên hương. Chỉ hỏi: phần nào dễ uống hơn, phần nào giúp mình nhận ra điều thích trong ly, phần nào còn dễ chịu sau khi nuốt?

Nếu phần thêm nước vừa hơn, mình có một gợi ý rằng ly ban đầu có thể quá đậm so với sở thích. Nếu cả hai đều chưa ổn, câu chuyện có lẽ không dừng ở nồng độ.

Kết quả này cũng không bắt buộc mình phải đổi tỉ lệ pha. Giữ cách pha cũ và thêm nước sau khi tách bã vẫn là một lựa chọn để thử.

Sở thích không cần giống một con số chung

Có người thích cảm giác đầy và mạnh, có người muốn một ly nhẹ để uống lâu hơn. Nghiên cứu xây dựng bản đồ pha cà phê mới phân biệt rõ đặc điểm hương vị với mức độ yêu thích của người uống, thay vì coi một vùng thông số là đáp án cho tất cả.

Mình có thể dùng con số để lặp lại một ly đã thích. Không cần dùng nó để ép mình thích một ly đang khó uống.

Điều đáng nhớ