COFFEE
Thời gian pha · Lượng chất lấy được · Nồng độ · Hiệu suất chiết xuất
Một ly mất 4 phút, ly kia chỉ 3 phút. Có phải ly 4 phút chắc chắn được chiết xuất nhiều hơn?
Không. Thời gian cho biết quá trình kéo dài bao lâu. Mức chiết xuất cho biết đã lấy được bao nhiêu chất từ lượng cà phê ban đầu.
Thời gian là thông tin về quá trình
Thời gian trả lời câu hỏi: từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc đã mất bao lâu?
Nó rất hữu ích để so những lần pha trong cùng một hệ ổn định.
Nhưng nó không đo trực tiếp bao nhiêu chất đã đi vào ly.
Mức chiết xuất là thông tin về kết quả
Khi đo nồng độ đồ uống và biết khối lượng đồ uống thu được, người pha có thể ước tính lượng chất hòa tan đã lấy từ cà phê.
Đặt lượng ấy cạnh khối lượng cà phê khô ban đầu sẽ cho một cách nhìn về hiệu suất chiết xuất.
Đây là câu hỏi khác với “mất bao nhiêu phút”.
Vì sao ly nhanh hơn vẫn có thể lấy được nhiều chất?
Nếu bột mịn hơn, nước nóng hơn hoặc quá trình tiếp xúc hiệu quả hơn, các chất có thể đi vào nước nhanh hơn.
Ngược lại, một lần pha dài do lớp bột bị nghẹt vẫn có thể cho quá trình không đồng đều.
Vì vậy, thời gian dài không đảm bảo mức chiết xuất cao, và thời gian ngắn không tự động là thiếu chiết xuất.
Cùng mức chiết xuất vẫn có thể khác vị
Hai ly có cùng con số trung bình vẫn có thể khác cảm giác nếu một ly được chiết xuất tương đối đồng đều còn ly kia có vùng bị tác động quá nhiều và vùng bị bỏ sót.
Con số trung bình không kể hết sự phân bố bên trong lớp bột.
Đây là lý do phép đo không thay việc nếm và quan sát dòng nước.
Người mới có cần đo không?
Không bắt buộc.
Ở giai đoạn đầu, chỉ cần nhớ rằng đồng hồ không phải máy đo chiết xuất.
Hãy dùng thời gian như mốc để đối chiếu. Nếu sau này cần phát triển công thức chính xác hơn, đo nồng độ sẽ bổ sung thêm một lớp thông tin.
Một ví dụ dễ nhớ
Cùng một quãng đường, hai người có thể đi 30 phút và 40 phút. Thời gian khác nhau không tự nói ai đã đi xa hơn nếu chưa biết tốc độ và đường đi.
Trong pha cà phê cũng vậy: thời gian chỉ là một trục của quá trình.
Điều đáng nhớ
Thời gian mô tả “bao lâu”. Mức chiết xuất mô tả “đã lấy được bao nhiêu”. Hai thứ có liên quan nhưng không thể dùng thay cho nhau.