Anh/chị thấy lần pha hôm nay kéo dài thêm gần một phút. Có phải chắc chắn nước đã lấy ra nhiều chất hơn từ cà phê?
Không hẳn. Thời gian dài hơn có thể tạo thêm cơ hội chiết xuất, nhưng tổng thời gian không phải phép đo trực tiếp lượng chất đã được lấy ra.
Khi lâu hơn thật sự giúp lấy thêm chất
Nếu các điều kiện khác gần như giữ nguyên và nước vẫn tiếp xúc với cà phê tương đối đều, kéo dài thời gian thường cho quá trình lấy chất thêm cơ hội tiến triển.
Trong cách pha ngâm, điều này khá dễ hình dung: cà phê nằm trong nước lâu hơn trước khi tách bã.
Nhưng tốc độ lấy chất giảm dần theo thời gian khi hệ tiến gần cân bằng, nên thêm một phút ở cuối không tạo cùng mức thay đổi như một phút ở đầu. Xem nghiên cứu về động học pha ngâm.
Khi lâu hơn chỉ là dấu hiệu dòng nước đang gặp vấn đề
Với pha lọc, thời gian có thể tăng vì lớp bột bị cản, giấy lọc thay đổi hoặc phần bột rất mịn di chuyển xuống dưới.
Lúc này, một số vùng có thể tiếp xúc với nước rất lâu trong khi vùng khác lại được nước đi qua ít hơn.
Tổng thời gian tăng nhưng mức lấy chất giữa các vùng có thể kém đồng đều hơn. Vì vậy, ly có thể vừa khô vừa còn chua gắt.
Đừng dùng thời gian dài như bằng chứng rằng “đã chiết xuất quá nhiều” nếu chưa nhìn cách dòng nước đi.
Một ly đậm hơn cũng chưa đủ chứng minh
Nếu lần pha dài hơn cho ly đậm hơn, đó vẫn chưa phải bằng chứng rằng hiệu suất chiết xuất tăng.
Nồng độ còn phụ thuộc lượng đồ uống thu được. Một ly ít nước hơn có thể đậm hơn dù tổng lượng chất lấy ra không lớn hơn.
Đây là lý do cần tách: thời gian, nồng độ và lượng chất lấy được là ba thông tin khác nhau.
Khi nào số đo giúp ích?
Nếu đang phát triển công thức hoặc muốn kiểm tra hai lần pha rất gần nhau, đo nồng độ và cân lượng đồ uống có thể giúp ước tính mức chiết xuất.
Nhưng với người mới, chưa cần máy đo để bắt đầu. Chỉ cần tránh dùng đồng hồ như một thiết bị đo chiết xuất.
Hãy nếm và ghi lại dòng chảy trước. Nếu cần đi sâu hơn, số đo mới có ý nghĩa.
Một cách thử đơn giản
Chọn một cách pha ngâm và giữ nguyên cà phê, nước, nhiệt độ, cỡ xay.
So một lần 3 phút với một lần 5 phút.
Nếm xem cảm giác khác ở đâu. Nếu có máy đo, có thể ghi thêm nồng độ. Bài thử này dễ đọc hơn pha lọc vì thời gian được chủ động thay trực tiếp hơn.
Điều đáng nhớ
Thời gian là điều kiện của quá trình, không phải thước đo lượng chất đã lấy ra. Pha lâu hơn có thể giúp chiết xuất tiến thêm, nhưng muốn hiểu kết quả vẫn phải nhìn cả dòng nước, lượng đồ uống và hương vị trong ly.
COFFEE