COFFEE
Ly đã pha xong, nhưng hơi đậm. Anh/chị thêm một chút nước rồi thấy dễ uống hơn. Có phải nước vừa giúp chiết xuất tốt hơn không?
Không. Khi cà phê đã được tách khỏi bã, nước thêm vào không lấy thêm chất từ bã nữa. Mình đang điều chỉnh nồng độ của đồ uống đã có. Hương vị cảm nhận vẫn có thể thay đổi, nhưng quá trình pha trước đó không được làm lại.
Thêm nước thì điều gì thực sự giảm?
Hãy nhìn một ví dụ tính toán, không phải kết quả của một mẻ pha cụ thể: 200 g đồ uống chứa 3 g chất hòa tan từ cà phê. Nồng độ tương ứng là 1,5%.
Thêm 50 g nước, mình có 250 g đồ uống, vẫn với 3 g chất từ cà phê ấy. Nồng độ còn 1,2%.
Như vậy, lượng đồ uống tăng và nồng độ giảm; tổng lượng chất đã lấy từ cà phê không tăng thêm. Ví dụ bỏ qua phần khoáng nhỏ trong nước và giả định không làm đổ mất đồ uống. Cách phân biệt nồng độ với lượng chất chiết xuất được trình bày trong giải thích về bản đồ pha cà phê.
Ở nhà không cần làm phép tính mỗi lần. Chỉ cần hiểu: cùng phần chất từ cà phê ấy đang được chia trong nhiều nước hơn.
Vì sao vị có thể dễ chịu hơn dù không lấy thêm chất?
Giảm nồng độ không có nghĩa mọi cảm giác đều giảm đúng cùng một tỉ lệ. Nghiên cứu pha lọc cho thấy các đặc điểm như đắng, khô se và những hương vị khác có quan hệ khác nhau với nồng độ. Xem nghiên cứu về nồng độ và cảm nhận trong ly.
Với ly của mình, có thể thấy bớt gắt, dễ nhận ra hương hơn, hoặc cảm giác ngọt rõ hơn. Cũng có thể chỉ thấy loãng và không thích bằng. Những khả năng ấy đều cần được kiểm tra bằng cách nếm, không thể chọn trước bằng con số.
Thử trên một phần nhỏ, đừng vội đổ vào cả ly
Khuấy nhẹ đồ uống đã tách hết bã để các phần tương đối đồng đều. Lấy ra hai phần, mỗi phần 40 g. Giữ một phần nguyên; phần kia thêm 4 g nước sạch dùng để pha.
Dùng nước có nhiệt độ gần với đồ uống, rồi nếm khi hai phần ở nhiệt độ gần nhau. Như vậy, mình giảm bớt việc nhầm thay đổi do nhiệt với thay đổi do pha loãng.
Nếu phần thêm nước vừa ý hơn, ghi lại lượng đã thêm. Nếu chưa rõ, có thể thử một mức khác trên phần nhỏ. Không có lượng nước thêm nào đúng cho mọi ly.
Khi chọn được mức thích, ghi cả lượng cà phê đã pha và lượng nước thêm, để lần sau còn lặp lại. Nước dùng pha ban đầu và nước thêm sau đó nên nằm ở hai dòng riêng.
Pha loãng giúp được gì, và không làm được gì?
Pha loãng có thể làm một ly trở nên dễ uống hơn. Đó vẫn là một kết quả đáng giữ, không phải một cách uống kém đúng đắn.
Nhưng nước thêm vào không quay trở lại làm phần bột được tiếp xúc đều hơn, cũng không lấy bổ sung những chất còn trong bã. Nếu ly chỉ bớt mạnh mà cảm giác khó chịu vẫn còn, lần pha sau cần xem lại công thức hoặc thao tác.
Cũng đừng đồng nhất thao tác này với rót thêm nước xuyên qua bột. Một bên điều chỉnh đồ uống đã có; bên kia tiếp tục một quá trình chiết xuất.
Điều đáng nhớ
Thêm nước sau khi tách bã là một cách chỉnh ly theo sở thích, không phải một lượt pha mới. Thử ít, nếm cạnh phần giữ nguyên, rồi ghi lại mức mình muốn uống tiếp.