Vì sao đổi máy xay có thể đổi cả ly cà phê?

Thiết kế lưỡi xay · Tốc độ quay · Độ căn chỉnh · Bột còn trong máy

Anh/chị đổi máy xay, giữ lại gói cà phê và cách pha quen thuộc. Phần bột nhìn khá giống, nhưng ly lại khác.

Đổi máy không chỉ đổi con số trên vòng chỉnh. Mình có thể đang đổi cách hạt bị làm vỡ, sự phân bố kích thước bột và cả phần bột thực sự đi vào dụng cụ pha. Muốn so sánh cho rõ, cần nhìn từng việc ấy riêng.

Thiết kế lưỡi xay khác với một nấc mịn hay thô

Trong bài này, “bộ lưỡi xay” chỉ các bề mặt có cạnh và rãnh làm vỡ hạt, thường được bố trí thành dạng phẳng hoặc dạng côn. Hình dạng tổng thể chưa kể hết chi tiết của các cạnh làm việc. Nhà sản xuất có thể thiết kế những bộ lưỡi cho mục đích xay khác nhau; chẳng hạn, có bộ được mô tả dành riêng cho cà phê pha lọc. Xem một ví dụ về thiết kế lưỡi xay theo mục đích sử dụng.

Bởi vậy, không nên chỉ nghe “lưỡi phẳng” hoặc “lưỡi côn” rồi suy ra sẵn ly sẽ có hương vị nào. Tên nhóm thiết kế chưa phải kết quả của phép thử với chính loại cà phê đang dùng.

Cùng một kích thước đại diện, phần bột vẫn có thể khác

Hai máy có thể tạo ra mẫu bột gần nhau về kích thước đại diện nhưng khác lượng bột siêu mịn. Nghiên cứu cho thấy khác biệt này có ý nghĩa đối với dòng chảy khi pha máy. Xem nghiên cứu về kích thước bột và quá trình pha.

Vậy điều cần so không chỉ là “mịn gần giống chưa”, mà còn là nước đi qua ra sao và cảm giác trong ly có lặp lại không.

Một chiếc máy cần mức chỉnh khác để cho ly vừa ý không có nghĩa nó kém hơn. Trước hết, đó là lời nhắc rằng mình chưa thể mang nguyên con số của máy cũ sang máy mới.

Tốc độ quay không phải thước đo độ ngon

Tốc độ quay cho biết bộ phận quay thực hiện bao nhiêu vòng trong một phút. Còn tốc độ xay thường được nói bằng lượng cà phê máy xử lý trong một khoảng thời gian. Đây là hai thông tin khác nhau.

Nếu máy đang dùng cho phép đổi tốc độ quay, hãy ghi mức tốc độ ấy cùng với mức chỉnh mịn hay thô. Khi thay cả hai cùng lúc, mình không còn thử riêng cỡ xay nữa.

Không cần mặc định quay chậm sẽ cho hương vị rõ hơn hay quay nhanh sẽ ngon hơn. Muốn chọn một mức cho công thức của mình, vẫn cần thử và pha lại trong cùng điều kiện.

Độ căn chỉnh: khoảng cách cần đúng theo thiết kế

Với bộ lưỡi phẳng, nếu hai bề mặt không được đặt đúng vị trí tương đối, khe làm việc có thể khác nhau giữa các vùng. Nghiên cứu về quá trình xay có ghi nhận trường hợp lệch căn chỉnh đi cùng thay đổi phân bố kích thước. Xem nghiên cứu về đặc điểm bột và bộ lưỡi xay.

Tuy nhiên, một ly khó uống chưa đủ để kết luận lưỡi xay bị lệch. Hãy kiểm tra những việc mình có thể theo dõi trước: lượng bột, cách pha và kết quả qua vài lần.

Không tự ép hai lưỡi chạm nhau để tìm mốc. Việc tháo, lắp và căn chỉnh phải theo hướng dẫn của đúng máy; phần cần chuyên môn nên để người bảo trì thực hiện.

Lượng bột cân được chưa kể hết bột cũ và mới

Thiết kế đường bột đi có ảnh hưởng đến lượng bột còn lại trong máy. Một số nhà sản xuất dùng đường đi thẳng để giảm lượng lưu lại. Xem mô tả của nhà sản xuất về đường bột qua buồng xay.

Giả sử sau một lần xay, một ít bột còn nằm bên trong. Đến lần sau, bột cũ đi ra trong khi một phần bột mới ở lại. Khi ấy, cân đầu ra vẫn có thể gần bằng lượng hạt đầu vào, nhưng không phải toàn bộ phần vừa nhận đều thuộc lần xay mới. Đây là ví dụ để phân biệt khối lượng với sự trộn lẫn, không phải số đo của mọi máy.

Điều này đáng lưu ý khi vừa đổi loại cà phê hoặc đổi mức xay. Đừng vội kết luận từ phần bột đầu tiên sau thay đổi. Cách làm sạch đường bột cần theo hướng dẫn của máy, không có một lượng xả chung cho tất cả.

Đổi máy, giữ lại mục tiêu của ly

Hãy giữ loại hạt, lượng cà phê, lượng nước, dụng cụ và cách pha gần như cũ. Chọn mức bắt đầu theo hướng dẫn của máy mới, rồi thử từng bước.

Sau mỗi lần, ghi xem nước chảy ra sao, hương vị có dễ nhận ra không và hậu vị có dễ chịu không. Khi tìm được một mức vừa ý, pha lại để đối chiếu.

Điều đáng nhớ